Doğu Avrupa'dan Batı'ya kariyer, eğitim ya da romantik ilişkiler için gelen kadınların sayısı hiç de az değil. Bu yazıda Rus kadınlarının dünyasına yakından bakıyoruz...
Günümüzde pek çok erkek, özellikle Doğu Bloku ülkelerinden gelen yabancı kadınlarla hayatını birleştiriyor ya da onlarla bir araya geliyor. Kimi çalışma veya eğitim amacıyla kimi de "Fransız aşkının" peşinden Batı'ya göç ediyor bu kadınların.
Bu yazıda; Rusya, Ukrayna, Beyaz Rusya, Litvanya, Letonya, Estonya ve Moldova gibi eski Sovyet coğrafyasından kadınların dünyasına, ortak zihniyet kalıplarına yakından bakacağız.
Oldukça pratik ve modern bir kafaya sahipler. Şehir içi küçük otomobillerden büyük ciplere kadar trafiğin her anında son derece rahattırlar. iPhone, iPod gibi teknolojileri ellerinden düşürmez, cihazların en kuytu ayarlarını bile tıkır tıkır yaparlar. İnternetin altını üstüne getirirler; forumlarda, sosyal mecralarda ve Twitter'da da son derece aktiftirler.
Kısacası erkeklerden geri kalan bir yanları yok, bilakis oldukça modernler.
Çağın şartlarını harika yakaladıkları kesin. Ancak tüm bu modernliğin ardında, büyük büyükannelerinden miras kalan geleneksel kodları da hâlâ zihinlerinin bir köşesinde taşırlar.
Dünyanın dört bir yanında feminizm en radikal tartışma konularından biriyken; Rus kadınları hâlâ zarafetin, ihtişamın ve saf dişiliğin yaşayan birer abidesidir. Modern akımlarla henüz yozlaşmamış; zeki, sosyal ama bir o kadar da ailesine düşkün, çocuk doğurmayı ve kocasını mutlu etmeyi hayatının merkezine koyan figürlerdir.
Özetle, dışlarındaki o büyüleyici güzellik iç dünyalarıyla kusursuz bir uyum içindedir.
Rusya'da kadın kavramı her daim fedakarlık, sevgi ve kol kanat germe hissiyle yan yana anılmıştır. Bu köklü imaj, yüzyıllar boyunca erkeklerle omuz omuza, onlardan hiç de geri kalmadan çalışabilme iradeleri sayesinde bugüne taşınmıştır.
Ülke tarihinin gördüğü onca kanlı savaşta, cephede can veren kocalarının ardından evini ve ocağını tek başına sırtlamıştır bu kadınlar.
Rus kadını, yeryüzünün tartışmasız en misafirperver insanıdır. Kapısını çaldığınız an, sanki haftalardır bir lokma ekmek yەمemişsiniz gibi önünüze sofralar serer.
Rus kadınlarının karakteristik alışkanlıkları
- Tıpkı dünyadaki tüm hemcinsleri gibi (belki bir tık daha fazla) güvenlik ve istikrar onlar için hayati önemdedir. Yalnız kalmaktan, fakirliğe düşmekten, hastalıktan ya da yaşlı anne babalarına bakamayacak duruma gelmekten derin bir korku duyarlar.
- İnanılmaz derecede öz eleştiri yaparlar. Bir anda "Bugün hiç iyi görünmüyorum" diyebilirler. Aslında burada asıl amaçları kusursuz olmadıkları için adeta özür dilemek gibidir. Bu asla bir özgüvensizlik meselesi değildir; o anki ruh halleriyle beklentiyi karşılayamadıklarını düşünerek hayatlarındaki erkekten "Çok güzelsin, seviliyorsun ve arzulandın" onayını duymak istemeleridir.
- Açıkça bir şeyler talep etmek pek harcı değildir. «Eğer bir erkek içinden gelerek bir kadına hediye almak istiyorsa bunu kendi iradesiyle yapmalıdır, dilenerek değil.» Fakat yanlış anlaşılmasın; her kadın gibi onlar da hediyeye bayılırlar. Eğer birlikte olduğu adam ona hiç hediye almıyorsa bunu safi bir cimrilik olarak not ederler. Yalnız dikkat edin: Kimi zaman doğrudan istemezler ama ince laf sokmalarla ve imalarla ne istediklerini size sezdirirler.
- Rus toplumu doğası gereği oldukça erkektir (maçodur). Mesela sıradan bir iş ilanında bile şu ifadeyle karşılaşabilirsiniz: «Aranan nitelikler: Sekreter, kadın, 25 yaşını aşmamış, güler yüzlü ve boyu 175 cm'den kısa olmayan».
- Kadınların kendileri de bu maço düzene pek ses çıkarmazlar. Feministlerin hak arayışındaki o çetin mücadeleleri onlara pek anlamlı gelmez. Zaten evin içindeki gerçek otorite ve idare, istisnai durumlar hariç tamamen kadının elindedir.
- Rusya'da kadınlar erkeklerin gösterdiği o zarif tavırlara öteden beri alışkındır. Bir Rus erkeği baktığı bir kadına içki ısmarlandığında ya da ufak bir jest yaptığında bunu ardında art niyet arayarak değil, saf bir kibarlık ve centilmenlik icabı yapar. Eğer kadın "ben kendi hesabımı öderim, bağımsızım" triplerine girerse erkek bundan ciddi anlamda gocunur. Avrupa içi tren yolculuklarımda ağır valizleri vagona kaldırmak için çırpınıp dururum; Rusya'da böyle bir manzara göremezsiniz. Orada bir erkek, sadece tanıdığını değil yabancı kadınları bile yardımsız bırakmaz. Roma Havalimanı'nda kaç kez şahit olmuşumdur; genç bir kız devasa valizini tek başına sürüklerken, onu karşılamaya gelen sevgilisi elleri cebinde bir metre önde yürüyordu. Rusya'da böylesi bir tablo imkansızdır.
- Ortamda ister büyük bir ziyafet ister samimi bir kutlama olsun, erkekler mutlaka kalkıp kadınların şerefine kadeh kaldırırlar.
- Sokakta, topluluk içinde öyle lap diye aşk gösterisi yapmazlar; öpüşmek, sarılmak hep kapalı kapılar ardına saklanır. Sakın bunu bir soğukluk olarak okumayın. Rus kültüründe kalabalıkların ortasında vıcık vıcık olmak bir görgü kuralı ihlali, düpedüz kabalık olarak görülür.
- Görünüşlerine akıl almaz bir mesai ve bütçe ayırırlar. Sokağa bakkala ekmek almaya çıkarken bile sanki defileye çıkıyormuş gibi kusursuz makyajlı ve en son trendlere göre giyinmişlerdir. Çekici görünme konusunda sınır tanımazlar; çoğu zaman o kusursuz görünümün arkasında ciddi bir emek vardır. Bunun da mantıklı bir sebebi var tabii: Ülkedeki erkeklerin alkol tüketimi oldukça yaygındır ve ne yazık ki ortalama erkek ömrü 59 yılda kalırken kadınlarda bu rakam 72 yılı bulur. Aile kurumu onlar için o kadar kıymetlidir ki; sırf evlenip yuva kurmak, çoluk çocuğa karışmak adına en güzel kadınlar bile zaman zaman gülmeyi bilmeyen, baskın ya da pek de yakışıklı olmayan erkeklerle hayatlarını birleştirebiliyorlar. Piyasada kalan düzgün erkeklerin ilgisini çekebilmek için kadınlar bu yüzden her türlü fedakarlığı göze alırlar.
- Günümüzde bile pek çok genç kız, varlıklı bir koca bulmanın yolunun lüks markalardan geçtiğine inanır. İşte bu yüzden pek çokları Moskova'da kiraların devasa olduğu gerçeğine rağmen, bütçelerine uygun küçük odalarda paylaşımlı evlerde yaşayıp paralarını o pahalı kıyafetlere yatırmaktan çekinmezler (Moskova'daki lüks marka fiyatları Avrupa'nın geri kalanını cebinden çıkarır).
- Kozmetiğe servet yatırır, haftalık düzenli manikürlerini asla aksatmazlar. Eski Doğu Bloku coğrafyasında insanlara karşı prestijli bir izlenim bırakmak ve saygı görmek istiyorsanız markalı ve pahalı giyinmek zorundasınızdır. Hatta Moskova'daki popüler bir gece kulübünün kapısındaki fedainin kıyafet kontrolü ve seçiciliği, dünyanın başka hiçbir yerinde göremeyeceğiniz kadar katıdır.